نگهداری آسانسور ساختمان: قرارداد، بازدید دوره ای و گواهی ایمنی

نگهداری آسانسور ساختمان یکی از مهم‌ترین و پرهزینه‌ترین وظایف مدیر ساختمان است. آسانسوری که به‌موقع سرویس نشود، علاوه بر خرابی‌های مکرر و هزینه‌های سنگین تعمیر، جان ساکنان را به خطر می‌اندازد و در صورت بروز حادثه، مسئولیت آن متوجه مالکان و مدیر ساختمان می‌شود. در این راهنما توضیح می‌دهیم قرارداد نگهداری چه نکاتی باید داشته باشد، بازدید دوره‌ای و بازرسی سالانه چه تفاوتی دارند، گواهی ایمنی چگونه تمدید می‌شود و هزینه آن چگونه میان واحدها تقسیم می‌شود.

نگهداری آسانسور ساختمان شامل چه کارهایی است

نگهداری آسانسور از چند بخش تشکیل می‌شود که هر کدام زمان‌بندی خاص خود را دارند:

• سرویس دوره‌ای (معمولاً ماهانه): تکنسین شرکت نگهداری ریل‌ها را روان‌کاری می‌کند، ترمز و درها را تنظیم و آزمایش می‌کند و سامانه‌های برقی و تابلو فرمان را بررسی می‌کند.
• بازدید جامع سالانه: موتور، سیم‌بکسل‌ها، تابلو فرمان و تجهیزات ایمنی مانند پاراشوت و گاورنر به‌طور کامل بررسی و آزمایش می‌شوند.
• تعمیرات پیشگیرانه: قطعات فرسوده مانند لنت ترمز یا میکروسوئیچ‌ها پیش از خرابی تعویض می‌شوند.
• رسیدگی اضطراری: در زمان گیر کردن کابین یا توقف ناگهانی آسانسور، شرکت نگهداری باید در کوتاه‌ترین زمان حاضر شود.

افزون بر این‌ها، نظافت کابین، چاهک و موتورخانه نیز اهمیت دارد، زیرا تجمع گرد و خاک به قطعات آسیب می‌زند.

قرارداد نگهداری آسانسور؛ چه بنویسیم

مدیر ساختمان باید تنها با شرکتی قرارداد ببندد که صلاحیت آن تأیید شده باشد. طبق اعلام سازمان ملی استاندارد، مالکان باید با شرکت‌های دارای مجوز که در سامانه‌ی مدیریت آسانسور (lift.inso.gov.ir) ثبت و تأیید شده‌اند قرارداد ببندند. پیش از امضا، مجوز شرکت را در همین سامانه بررسی کنید.

قرارداد نگهداری دست‌کم باید این موارد را روشن کند:

1. تعداد و فاصله‌ی بازدیدهای دوره‌ای و فهرست کارهایی که در هر بازدید انجام می‌شود.
2. حداکثر زمان حضور تکنسین در موارد اضطراری، به‌ویژه هنگام گیر افتادن افراد در کابین.
3. اینکه هزینه‌ی قطعات جزو مبلغ قرارداد است یا جداگانه و با تأیید مدیر پرداخت می‌شود.
4. تعهد شرکت به ارائه‌ی گزارش کتبی پس از هر سرویس و ثبت آن در دفتر آسانسور.
5. مدت قرارداد، مبلغ ماهانه، شرایط افزایش قیمت و شرایط فسخ.

قرارداد و گزارش‌های سرویس را مانند سایر اسناد ساختمان بایگانی کنید تا در صورت بروز اختلاف یا حادثه قابل استناد باشند.

بازرسی سالانه و گواهی ایمنی آسانسور

سرویس ماهانه با بازرسی رسمی یکی نیست. سرویس را شرکت نگهداری انجام می‌دهد، اما بازرسی ایمنی را شرکت‌های بازرسی تأیید صلاحیت‌شده زیر نظر اداره‌ی کل استاندارد استان انجام می‌دهند و در صورت قبولی، گواهی تأیید ایمنی صادر می‌شود.

طبق اعلام اداره‌ی کل استاندارد استان تهران، اعتبار گواهی تأیید ایمنی آسانسور یک سال است. پس از پایان اعتبار، مالک، بهره‌بردار یا شرکت نگهداری باید از طریق سامانه‌ی مدیریت آسانسور درخواست بازرسی دوره‌ای ثبت کند. همچنین در هر کابین باید پلاک شناسه‌ی آسانسور نصب باشد؛ با پیامک کردن شناسه‌ی ملی آسانسور به شماره‌ی ۱۰۰۰۱۵۱۷ می‌توان مشخصات شرکت بازرسی و تاریخ پایان اعتبار تأییدیه را دید.

هزینه نگهداری آسانسور با کیست

هزینه‌ی سرویس ماهانه، بازرسی سالانه و تعمیرات جزئی از جمله‌ی هزینه های جاری ساختمان است و پرداخت آن بر عهده‌ی ساکن واحد است؛ بنابراین اگر واحدی اجاره داده شده باشد، مستأجر سهم آن را از طریق شارژ می‌پردازد. در مقابل، تعویض موتور، نوسازی کامل یا تبدیل آسانسور قدیمی به سامانه‌ی جدید از هزینه های سرمایه ای به شمار می‌رود و بر عهده‌ی مالک است. توضیح بیشتر را در راهنمای هزینه‌های مستأجر یا مالک و هزینه های سرمایه ای و بازسازی ساختمان بخوانید.

روش تقسیم این هزینه میان واحدها همان روشی است که ساختمان برای سایر هزینه‌های مشترک برگزیده است؛ برای آشنایی با روش‌های مساوی، متراژی و ترکیبی، راهنمای نحوه محاسبه شارژ ساختمان را ببینید.

مثال عملی

ساختمانی ده واحدی را در نظر بگیرید که هزینه‌ها را به‌صورت مساوی تقسیم می‌کند. ارقام زیر فرضی است و فقط برای نشان دادن روش محاسبه آمده است:

در این مثال، هزینه‌ی سالانه‌ی نگهداری آسانسور ۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان است (۵۴٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان سرویس و ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان بازرسی) و هر واحد در سال ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان سهم دارد. کنار گذاشتن ماهانه‌ی هزینه‌ی بازرسی در صندوق ساختمان باعث می‌شود هنگام تمدید گواهی، نیازی به جمع‌آوری یکباره‌ی پول نباشد. برای ثبت درست این ذخیره، راهنمای حساب و کتاب صندوق ساختمان را ببینید.

چند نکته‌ی عملی

1. تاریخ پایان اعتبار گواهی ایمنی را یادداشت کنید و دست‌کم یک ماه پیش از آن درخواست بازرسی دوره‌ای را ثبت کنید.
2. پیش از امضای قرارداد، مجوز شرکت نگهداری را در سامانه‌ی مدیریت آسانسور بررسی کنید.
3. از تکنسین بخواهید پس از هر سرویس گزارش کتبی بدهد و آن را بایگانی کنید.
4. شماره‌ی تماس اضطراری شرکت نگهداری را داخل کابین و در لابی نصب کنید.
5. اگر بازرس ایرادی ثبت کرد، رفع آن را در اولویت بگذارید، زیرا بدون رفع ایراد گواهی صادر نمی‌شود.
6. تصمیم‌های مهم، مانند تغییر شرکت نگهداری یا نوسازی آسانسور، را در مجمع عمومی ساختمان مطرح و در صورت جلسه ثبت کنید.

خلاصه

نگهداری آسانسور ساختمان سه رکن دارد: قرارداد با شرکت نگهداری دارای صلاحیت، سرویس دوره‌ای منظم و بازرسی سالانه برای تمدید گواهی ایمنی که اعتبار آن یک سال است. هزینه‌ی سرویس و بازرسی جزو هزینه های جاری و بر عهده‌ی ساکن است، اما نوسازی و تعویض قطعات اصلی بر عهده‌ی مالک است. «آپارتمان من» (MyApartment) با نگهداری اسناد ساختمان و یادآوری سررسید گواهی‌ها و قراردادها، کمک می‌کند تمدید گواهی ایمنی و قرارداد نگهداری از قلم نیفتد.

منابع

• خبرگزاری مهر: بیمه کردن آسانسورهای غیراستاندارد ممنوع است
• خبرگزاری مهر: سرویس نگهداری آسانسور شامل چیست